Bakü'de "Türk Dünyası Haftası" kapsamında "Dijital Türkoloji" başlıklı panel oturumu düzenlendi

Bakü'de "Türk Dünyası Haftası" kapsamında "Dijital Türkoloji" başlıklı panel oturumu düzenlendi
Azerbaycan Millî Bilimler Akademisi (ANAS) Başkanlık Divanı'nda, Birinci Türkoloji Kurultayı'nın 100. yıl dönümüne ithaf edilen "Türk Dünyası Haftası" kapsamında "Dijital Türkoloji" başlıklı bir panel oturumu gerçekleştirildi.
Etkinliğin açılış konuşmasını yapan  Azerbaycan Millî Bilimler Akademisi (ANAS)  Başkanı  Prof. Dr. İsa Habibbeyli, "Türk Dünyası Haftası"nın, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in "Birinci Türkoloji Kurultayı'nın 100. Yıl Dönümünün Kutlanması Hakkında" imzaladığı karar doğrultusunda düzenlendiğini belirterek, yıl dönümünün devlet düzeyinde kutlanmasının Azerbaycan'ın Türk dünyasının ortak bilimsel ve kültürel mirasına verdiği yüksek değerin bir göstergesi olduğunu ifade etti.
Prof. Dr. İsa Habibbeyli, Haydar Aliyev Merkezi'nde düzenlenen "Birinci Türkoloji Kurultayı: Yüz Yıllık Bilimsel ve Kültürel Miras" konulu uluslararası kongreye 26 ülkeden 200'ü aşkın Türkolog bilim insanının katıldığını söyledi. Ülkede dijital devlet, e-devlet ve yapay zekâ alanlarında kararlı adımlar atıldığını, ANAS bünyesinde de bu doğrultuda yapısal reformların gerçekleştirildiğini belirtti. Habibbeyli, temel hedefin dijital teknolojiler ile yapay zekânın sunduğu imkânların beşerî ve sosyal bilimlerin gelişimine sistematik biçimde uygulanması olduğunu vurguladı. Ona göre "Dijital Türkoloji" paneli, Birinci Türkoloji Kurultayı'nın 100. yılına ANAS'ın yeni bilimsel düşünce anlayışına dayanan önemli bir katkısıdır.

Daha sonra söz alan AMEA Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Rasim Aliquliyev, günümüzün ihtiyaçları ve küresel gelişmeleri dikkate alındığında "Dijital Türkoloji" panelinin düzenlenmesinin gerekli bir adım olduğunu ifade etti. Aliquliyev, ortak bir sanal Türk dünyasının oluşturulması, dijital kaynakların tek bir platformda bir araya getirilmesi ve siber egemenliğin güvence altına alınmasının büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Türk Dünyası İş Adamları Birliği Başkanı Mehmet Fatih Danış ise konuşmasında, Türkolojinin Türk dünyasının ortak hafızasını, kültürünü ve kimliğini geleceğe taşıyan önemli bir entelektüel köprü olduğunu söyledi. Danış, temel hedefin Türk dünyasındaki bütün lehçeleri kapsayan dijital dil derlemlerinin (korpuslarının) oluşturulması ve ortak bir terminoloji ağının kurulması olduğunu vurguladı.
Ardından bilimsel bildiriler sunuldu. AMEA Folklor Enstitüsü Müdürü Hikmet Guliyev, "Dijital Türkoloji Folklor Araştırmaları: Kavramsal Yaklaşımlar ve Perspektifler" başlıklı sunumunda, günümüzde dijital dönüşüm, yapay zekâ ve büyük veri teknolojilerinin gelişmesinin beşerî bilimlerde bilgi üretiminin içeriğini ve metodolojisini köklü biçimde değiştirdiğini belirtti.
Etkinlikte ayrıca ANAS'ın enstitü ve bölümlerinin temsilcileri; dijital Türkoloji, Azerbaycan dili, edebiyat, folklor, el yazmaları, tarih, arkeoloji, şarkiyat çalışmaları, Türk dillerinin dijital dönüşümü ve yapay zekâ uygulamalarına ilişkin bilimsel bildiriler sundular.
ANAS Başkanlık Divanı Aparatı Dijital Akademi, Yapay Zekâ ve Elektronik Hizmetler Şubesi Müdürü, Fizik ve Matematik Doktoru, Doç. Dr. Fariz İmranov ile aynı şubenin Baş Uzmanı Samir Elekberli tarafından "Dijital Türkolojinin Yol Haritası: Gelenekten Algoritmaya, Algoritmadan Dönüşüme Doğru", Dilbilim Enstitüsü Dijital Gelişim ve Yapay Zekâdan Sorumlu Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mesud Mahmudov tarafından "Dijital Azerbaycan Türkçesi: Sorunlar ve Perspektifler", Edebiyat Enstitüsü Bilimsel Çalışmalar, Dijital Gelişim ve Yapay Zekâdan Sorumlu Müdür Yardımcısı, Filoloji Doktoru, Doç. Dr. Mehman Hasanli tarafından "Dijital Edebiyat Enstitüsü: Sonuçlar ve Perspektifler", Mimarlık ve Güzel Sanatlar Enstitüsü Dijital Gelişim ve Yapay Zekâdan Sorumlu Müdür Yardımcısı, Sanat Bilimleri Doktoru Ramil Guliyev tarafından ise "Dijital Teknolojiler ve Türk Kültürel Mirasının Korunması" başlıklı bildiriler sunuldu.
Bunun yanı sıra oturumda, Elyazmaları Enstitüsü Dijital Gelişim ve Yapay Zekâdan Sorumlu Müdür Yardımcısı, Filoloji Doktoru, Doç. Dr. Hatire Yusifova, "Türkolojide Dijital Metin Bilimi: Metinlerin Elektronik Analizi, Korpus Teknolojileri ve Yapay Zekâ Uygulamaları" başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Tarih ve Etnoloji Enstitüsü Bölüm Başkanı, Tarih Doktoru Nigar Camalova, "Azerbaycan Tarihi ve Etnolojisinde Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımına İlişkin Sorunlar" konulu bildirisini sundu. Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü Dijital Gelişim ve Yapay Zekâdan Sorumlu Müdür Yardımcısı, Tarih Doktoru, Doç. Dr. Perviz Kasımov, "Dijital Arkeoloji: Güncel Uygulamalar ve Hedefler" başlıklı sunum yaptı. Felsefe ve Sosyoloji Enstitüsü Dijital Gelişim ve Yapay Zekâdan Sorumlu Müdür Yardımcısı, Felsefe Doktoru, Doç. Dr. Muhammed Cebrayılov, "Günümüz Jeopolitik Koşullarında Azerbaycan'ın Dijital Egemenliği ve Ulusal Güvenlik Açısından Karşılaşılan Zorluklar" konusunu ele aldı. Şarkiyat Enstitüsü Dijital Gelişim ve Yapay Zekâdan Sorumlu Müdür Yardımcısı, Felsefe Doktoru, Doç. Dr. Elnur Mustafayev ise "Dijital Dönüşüm Çağında Şarkiyat Çalışmaları: Geleneksel Araştırma Modellerinden Dijital Beşerî Bilimlere Geçiş" başlıklı bildirisini sundu.
Ayrıca etkinlik kapsamında, Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim ve Eğitim Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Enstitüsü Kıdemli Araştırmacısı, Teknik Bilimler Doktoru Efruz Gurbanova, "Türk Dillerinin Dijital Dönüşümü ve Ortak Dil Ekosisteminin Oluşturulmasına İlişkin Sorunlar" başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. ANAS Başkanlık Divanı Aparatı Dijital Akademi, Yapay Zekâ ve Elektronik Hizmetler Şubesi Müdür Yardımcısı, Teknik Bilimler Doktoru, Doç. Dr. Hasan Nağıyev ile aynı şubenin Baş Uzmanı Kemale Zamanova, "Hibrit NLP Yöntemleriyle Nizami Gencevî'nin Farsça Şiirlerinde Türkçe Kökenli Söz Varlığının Tespit Edilmesi" konulu bildirilerini sundular. Başkanlık Divanı Aparatı Bilim ve Eğitim Şubesi Baş Uzmanı, Teknik Bilimler Doktoru Tuncay Habibbeyli ile ANAS Başkanlık Divanı Aparatı Dijital Akademi, Yapay Zekâ ve Elektronik Hizmetler Şubesi Baş Uzmanı Hebibulla İmranov ise "Azerbaycan Türkçesi İçin Akademik, Kural Tabanlı ve Kaynak Destekli Yapay Zekâ Altyapısı (SUFİ AI)" başlıklı sunumlarını katılımcılarla paylaştılar.