Marmara Depremi'nin izleri 27 yılda dönüşümle siliniyor

ANKARA - BHA 

TBMM Deprem Riskinin Araştırılarak Deprem Yönetiminde Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonunun Temmuz 2010 tarihli raporuna göre, Marmara Depremi'nde 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı.

Yaklaşık 200 bin kişinin evsiz kaldığı depremde 66 bin 441 konut ve 10 bin 901 iş yeri yıkıldı. Yaklaşık 16 milyon kişi farklı düzeylerde depremden etkilenirken, 285 bin 211 konut ve 42 bin 902 iş yerinde hasar tespit edildi.

Marmara Depremi İstanbul'da da ağır sonuçlara neden oldu. Kentte 454 kişi hayatını kaybederken, Yalova, Düzce ve Gölcük'ten İstanbul'daki hastanelere getirilen yaralılar arasında yaşamını yitirenlerle birlikte can kaybı 981'e ulaştı.

İstanbul'da 1880 kişinin yaralandığı depremde yaklaşık 41 bin konut ve iş yerinde hasar meydana geldi. Orta ve ağır hasarlı 18 bin 162 konut kullanılamaz hale geldi.

Depremde 3 bin 171 okuldan 820'si hasar gördü. Kamu binalarında da önemli ölçüde hasar oluştu. İstanbul'da depremden en fazla etkilenen ilçe ise Avcılar oldu. İlçede 270 kişi yaşamını yitirirken, çok sayıda konut ve iş yeri yıkıldı veya ağır hasar aldı.

Deprem sonrası bakanlıklar, TOKİ, belediyeler ve özel sektörün yürüttüğü çalışmalarla kentlerde yeni konutlar inşa edildi. Okul ve hastaneler başta olmak üzere kamu binalarında da güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.

Marmara Depremi'nde en fazla can kaybının yaşandığı kentlerden Kocaeli'de, deprem sonrası yapılaşmanın yenilenmesine yönelik çalışmalar devam ediyor.

"Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi" kapsamında riskli bölgeler belirlenirken, çok sayıda bağımsız birim için etüt raporları hazırlandı. Gölcük, Çayırova, Gebze, Körfez, Derince ve İzmit başta olmak üzere birçok ilçede yeni dönüşüm projeleri uygulanıyor.

İzmit Cedit Mahallesi'nde hayata geçirilen "Yerinde Kentsel Dönüşüm Projesi" kapsamında 1097 konut ve 8 ticari birim olmak üzere 1105 hak sahibinin yapıları yenileniyor. 12,6 hektarlık alanda yürütülen projenin tamamlanma oranı yüzde 99 seviyesine ulaşırken, 13 Haziran 2026'da gerçekleştirilen kura çekiminin ardından konutların anahtar teslimlerine başlandı.

Gölcük'te ise Merkez Mahallesi'nde 36 dönümlük alanda 360 daire, 406 iş yeri ve 985 araç kapasiteli otoparktan oluşan dönüşüm projesinin yapımı sürüyor.

Kocaeli, deprem sonrası sanayi ve ihracatta da önemli bir noktaya ulaştı. Kent, 2025'te 22 milyar 928 milyon 716 bin dolarlık ihracat gerçekleştirerek Türkiye'nin toplam dış satımından yüzde 8,4 pay aldı. Otomotiv sektörü ise 12 milyar 344 milyon 307 bin dolarlık ihracatla kentin dış satımının yüzde 54'ünü oluşturdu ve Kocaeli otomotiv ihracatında Türkiye'nin lider ili oldu.

Sakarya, Marmara Depremi'nde ağır yıkım yaşayan kentlerden biri oldu. Depremde 3 bin 891 kişi hayatını kaybederken, 24 bini aşkın bina yıkıldı.

Afetin ardından 15 Temmuz Camili, Korucuk ve Karaman mahallelerinde yeni yerleşim bölgesi oluşturuldu. Bu bölgelerde deprem yönetmeliğine uygun konut ve hastaneler yapılırken, sosyal alanlar da oluşturuldu.

Kentte deprem sonrası yatay mimariye yönelik yaklaşım sürdürülürken, olası afetlerde kriz merkezi olarak kullanılmak üzere Afet Koordinasyon Merkezi de hizmete alındı.

Sakarya'da kentsel dönüşüm çalışmaları da farklı bölgelerde devam ediyor. Tığcılar Mahallesi'nde 4,67 hektarlık alanda başlatılan projenin ilk etabı 109 yapı ve 718 bağımsız bölümü kapsıyor. Yaklaşık 800 hak sahibini ilgilendiren projede tahliye çalışmalarının 17 Ağustos'ta tamamlanması bekleniyor.

Serdivan'da yürütülen "Advas Evleri Kentsel Dönüşüm Projesi" kapsamında 48 konut yeniden inşa edilecek. Erenler ilçesinde ise Yenimahalle ve Küpçüler mahallelerinde 666 dönümlük alanda yürütülen dönüşüm projesi etaplar halinde devam ediyor.

Deprem sonrası yatırımlar ve teşviklerle sanayi altyapısını güçlendiren Sakarya'nın ihracatı da önemli ölçüde arttı. 1999'da 180 milyon dolar olan kent ihracatı, 2024'te 6 milyar doların üzerine çıktı.

Sakarya, 2025'te 5 milyar 893 milyon 867 bin dolarlık ihracat gerçekleştirerek Türkiye'nin en fazla dış satım yapan 7'nci ili oldu. Kent, 2026'nın ilk 7 ayında ise 3 milyar 209 milyon 705 bin dolarlık ihracata ulaştı.

1999'da bir organize sanayi bölgesinin bulunduğu Sakarya'da bugün yaklaşık 1900 hektarlık alanda 7 organize sanayi bölgesinde 300 civarında firma faaliyet gösteriyor. Bu bölgelerde 30 binden fazla kişi istihdam edilirken, yeni organize sanayi bölgelerinde altyapı, kamulaştırma ve yatırım çalışmaları sürüyor.